Ông lớn cũng… nhả Năm 2009, cả nước đưa được gần 75.000 người đi xuất khẩu lao động (XKLĐ), đạt 83% kế hoạch. Xin được một giấy phép XKLĐ không hề dễ, vậy mà nhiều doanh nghiệp đang xin... trả.

            Bên cạnh những doanh nghiệp do vi phạm bị thu hồi giấy phép XKLĐ, những tháng cuối năm 2009, một loạt doanh nghiệp đă đến Cục Quản lư lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) nộp đơn xin trả lại giấy phép XKLĐ. Đến thời điểm này, danh sách những doanh nghiệp xin trả lại giấy phép XKLĐ chưa dừng lại, mặc dù đă ở con số hàng chục.

            Điều khiến nhiều người sửng sốt là, trong số những doanh nghiệp vi phạm bị thu hồi hoặc nộp đơn xin trả giấy phép XKLĐ, có nhiều ông lớn. Có thể: Tổng Cty Sông Đà (Songda Corp), Cty cổ phần vận tải biển Sài G̣n (SSC), Tổng Cty Vật tư nông nghiệp (Vigecam), Cty cổ phần Vinaconex 6 (Vinaconex 6 JSC), Cty Cổ phần tập đoàn TMS (tên cũ Cty cổ phần quốc tế Thái Minh)…

           Ngoài ra, một loạt Cty khác cũng xin trả lại giấy phép XKLĐ và đă được Bộ LĐ -TB&XH ra quyết định thu hồi như: Tổng Cty Cơ điện - Xây dựng nông nghiệp thủy lợi (Agimeco), Cty cổ phần lâm đặc sản xuất khẩu Quảng Nam (Forexco), Cty TNHH Đỉnh Vàng (Golden Top), Cty TM&ĐTPT Hà Nội (Hapexco), Cty sản xuất kinh doanh dịch vụ du lịch và cung ứng XNK Hoàng Việt, Cty XNK B́nh Định (Imex Binhdinh);

         Cty XNK và lương thực Trà Vinh (Imex Travinh), Cty đầu tư XNK Đăk Lăk (Inexim Daklak), Cty XNK thiết bị toàn bộ và kỹ thuật (Technoimport), Cty Thiết bị vật tư du lịch II (Tomateco), Tổng đội thanh niên xung phong Trường Sơn (TSG), Cty cung ứng xuất khẩu lao động Nghệ An (Napeco), Cty cổ phần thương mại đầu tư Cửu Long (Cuulong Intraco)...

Một lănh đạo Cục quản lư lao động ngoài nước cho biết, với lư do không tiếp tục hoạt động, nhiều doanh nghiệp xin trả giấy phép XKLĐ.

          Trong khi đó, lănh đạo Bộ LĐ-TB&XH lại cho rằng, các doanh nghiệp xin trả giấy phép XKLĐ là do tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Các nước tiếp nhận lao động Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề của khủng hoảng nên nhu cầu giảm. Thậm chí, nhiều nước áp dụng chính sách bảo hộ lao động trong nước, hạn chế nhận lao động nước ngoài; một số nước tạm dừng tiếp nhận lao động Việt Nam trong một số lĩnh vực.

          Nhiều lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài không có giờ làm thêm, một bộ phận thiếu việc làm, thu nhập giảm nhiều so với thời kỳ trước. Đă có khoảng 9.000 lao động Việt Nam phải về nước trước thời hạn, v́ bị mất việc làm trong năm 2009.

Người lao động mất niềm tin

         Ông H - nguyên giám đốc một Cty XKLĐ lớn (đă trả giấy phép) cho rằng, giải thích của vị lănh đạo Bộ LĐ - TB&XH chỉ là phần nổi, phần ch́m c̣n  nhiều chuyện để bàn.

         Ông H cho rằng, 5 năm làm XKLĐ là quăng thời gian lên voi xuống chó. Những năm 2002 - 2003, có ngày, Cty ông đưa hàng trăm lao động ra sân bay để sang Malaysia, Đài Loan… làm việc, thu về hàng chục tỷ đồng. Thời gian đó, CBCNV trong Cty ai cũng phấn khởi. Thu nhập của một cán bộ tuyển sinh (người chuyên đi tạo nguồn lao động - PV) hàng chục triệu đồng/tháng.

        Khó khăn bắt đầu từ năm 2008, nhưng cú nhấn khiến Cty ông H suy sụp là vào những tháng cuối năm 2009. “Đơn hàng không có. Nguồn lao động trong nước khan hiếm. Một thời gian dài, nhân viên Cty đi khắp nơi tuyển lao động nhưng đến đâu cũng bị làm khó, nói sùi bọt mép nhưng lănh đạo địa phương và người lao động vẫn sợ bị lừa. Tŕnh các đơn hàng có đóng dấu đỏ của Cty, người ta cũng không tin” - ông H chua chát.

        Ông H cho biết thêm, những tháng cuối năm 2009, số lao động đăng kư đi XKLĐ sụt giảm. Có tháng chỉ hơn chục người. Sau khi tổ chức học nghề, ngoại ngữ, học giáo dục định hướng xong, chờ mỏi mắt không thấy đối tác sang tuyển lao động. Người lao động lục tục ra về. Nhân viên Cty ăn rồi… ngồi chơi xơi nước. Chính v́ thế, lănh đạo Cty đă quyết định trả lại giấy phép XKLĐ để t́m hướng làm ăn mới.

       “Ngày xưa xin giấy phép XKLĐ rất khó, v́ đó là miếng mồi béo bở. Cty nào cũng muốn nhảy vào lĩnh vực này. Thậm chí, nhiều Cty phải nhờ vả nơi này, nơi kia mới được cấp giấy phép XKLĐ. Giờ trả giấy phép XKLĐ tưởng dễ, hóa ra lại khó. Phải mất tới 6 tháng mới hoàn thành các thủ tục liên quan. Rắc rối nhất là phương án xử lư tới từng lao động đang làm việc ở nước ngoài” - Ông H nói.

         Mang câu hỏi “V́ sao trả giấy phép XKLĐ?” đến các doanh nghiệp, PV chỉ nhận được cái lắc đầu và câu trả lời “chán rồi th́ trả”. Ông Nguyễn Bá Luận - Giám đốc Cty Cổ phần tập đoàn TMS nói thẳng: “Cty chúng tôi không hoạt động trong lĩnh vực XKLĐ nữa th́ trả để tập trung cho các lĩnh vực kinh doanh khác.

        Ông Luận cho biết, Cty ông giờ chỉ tập trung kinh doanh bất động sản và khai thác khoáng sản. Những cán bộ XKLĐ giờ chuyển sang làm các bộ phận khác”. Nếu trước đây họ làm ở bộ phận tiếp nhận hồ sơ lao động th́ nay chuyển sang làm tiếp thị, bán hàng; bộ phận chuyên khai thác thị trường lao động nay chuyển sang làm xuất khẩu...